محاسبه و تفسیر نسبت شانس ها (odds ratio)

محاسبه و تفسیر نسبت شانس ها (odds ratio)

 

نسبت شانس ها (Odds Ratio (OR)) عبارت است از اندازه ی ارتباط بین یک مشخصه خاص همچون A با یک مشخصه دیگر همچون B در جامعه. به عبارت دیگر این آماره می خواهد بداند، وجود یا عدم وجود مشخصه ای چون A چگونه بر وجود یا عدم وجود مشخصه ای چون B اثر می گذارد. همچنین از این آماره جهت شناسایی و مقایسه ی عوامل خطر (risk factors) مختلف یک بیماری استفاده می شود، مانند اینکه آیا مصرف مداوم گوشت قرمز می تواند به عنوان یک عامل خطر برای ابتلا به سرطان کولون در نظر گرفته شود؟ یا اینکه چه میزان مصرف الکل می تواند منجر به بروز بیماری های کبدی گردد؟ و یا اینکه آیا استفاده از تلفن همراه می تواند با سرطان مغز در ارتباط باشد؟

محاسبه OR

برای محاسبه ی OR

1)     شانس اینکه یک فرد از جامعه دارای مشخصه ی A باشد را با فرض اینکه آن فرد در حال حاضر مشخصه ی B را دارد محاسبه می کنیم.

2)     شانس اینکه یک فرد از جامعه دارای مشخصه ی A باشد را با فرض اینکه آن فرد در حال حاضر مشخصه ی B را ندارد محاسبه می کنیم.

3)     از تقسیم مراحل 1 و 2 مقدار OR بدست می آید.

مثال: اگر مشخصه ی A را سیگاری بودن در نظر بگیریم و مشخصه ی B را ابتلا به سرطان ریه آنگاه:

1)     شانس سیگاری بودن یک فرد در جامعه را باید با فرض اینکه فرد مبتلا به سرطان ریه باشد محاسبه نماییم (شانس سیگاری بودن، از تقسیم احتمال سیگاری بودن به سیگاری نبودن بدست می آید).

2)     شانس سیگاری بودن یک فرد در جامعه را باید با فرض اینکه فرد مبتلا به سرطان ریه نباشد محاسبه نماییم.

3)     از تقسیم دو شانس بدست آمده در مراحل 1 و 2 مقدار OR بدست خواهد آمد.

فرض کنید 100 بیمار مبتلا به سرطان ریه و 100 فرد سالم داشته باشیم. میخواهیم ببینیم آیا سیگار می تواند به عنوان یک عامل خطر برای ابتلا به سرطان ریه در نظر گرفته شود. از 100 بیمار مبتلا به سرطان 20 نفر سیگاری و 80 نفر غیر سیگاری و از 100 فرد سالم 5 نفر سیگاری و 95 نفر غیر سیگاری هستند. جدول زیر را تشکیل می دهیم.

 

  

تفسیر OR

مقدار OR=1 بیانگر این است که مواجهه با عامل A اثری بر روی مشخصه ی B نداشته است.

مقدار OR>1 بیانگر این است که شانس رخداد مشخصه ی B برای افرادی که با عامل A در تماس بوده اند بیشتر خواهد بود.

و مقدار OR<1 بیانگر این است که شانس رخداد مشخصه B برای افرادی که با عامل A در تماس بوده اند کمتر می باشد.

در مثال بالا با توجه به اینکه مقدار OR=4.72 می توان نتیجه گرفت شانس ابتلا به سرطان ریه در افراد سیگاری بیشتر و در حدود 4.72 برابر افراد غیر سیگاری خواهد بود (با این وجود این اختلاف می بایست به لحاظ آماری و بر اساس مقدار p-value آزمون شود).


2 نظر

امیرحسین بقراطیان
امیرحسین بقراطیان  ۱۳۹۶/۰۷/۲۹ - ۰۹:۳۷:۳۰

از نقطه نظر تفهیم مفاهم بسیار عالی توضیح داده شده است

احمد فتوحی
احمد فتوحی  ۱۳۹۷/۰۴/۱۸ - ۱۲:۴۷:۲۲

عالی